بانک اطلاعات و سیستم GIS صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیت های معدنی
اهداف کلی:
طی صورتجلسه مجمع عمومی عادی سالیانه صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیت های معدنی مورخ 31/4/1381 مربوط به عملکرد سال مالی منتهی به 29/12/1380 ، برنامه های آینده صندوق به تصویب مجمع شامل چهار وزیران وقت، (اقتصاد و دارایی، بازرگانی، کارو امور اجتماعی، صنایع و معادن) و رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کل کشور رسید.
یکی از این برنامه ها " اقدامات اساسی در جهت رایانه ای کردن سیستم آمار، اطلاعات و فعالیت های صندوق " تعیین گردید. که این هدف خود باعث سرعت در رسیدگی به درخواست ها که روز به روز بر تعداد آن افزوده و همچنین در جهت یک نظام جامع انفورماتیکی که از سیاست ها ی کلان دولت می باشد، گام بر می دارد.
تعاریف:
سامانه اطلاعات جغرافیایی (Geographical Information System) یا به اختصارGIS: به مجموعه هایی مبتنی بر رایانه گفته می شود که برای جمع آوری و پردازش اطلاعات جغرافیایی به کار می روند. این مجموعه می تواند شامل نرم افزارها، رایانه های پردازشگر و ابزارهای جمع آوری اطلاعات باشد و اطلاعات پردازش شده و جمع آوری شده می تواند شامل دادههای جغرافیایی، نقشهبرداری ، زمینشناسی و منابع طبیعی و ... باشد. این سامانه و استاندارد های آن روش جدیدی را برای کار با داده های جغرافیایی فراهم کرده است که گروه های مختلفی از متخصصان و مهندسین به فراخور نیاز خود از آن استفاده مینمایند.[دانشنامه آزاد وکی پدیا]
پایگاه دادهها یا دادِگان (بانک اطلاعاتی): به مجموعهای از دادهها با ساختار منظم و سامانمند گفته میشود. پایگاه های دادهها معمولاً در قالبی که برای دستگاهها و رایانهها قابل خواندن و دسترسی باشد ذخیره میشوند. یک تعریف ممکن دیگر این است که : پایگاه داده مجموعهای از رکوردهای ذخیره شده در رایانه با یک روش سیستماتیک (اصولی) مثل یک برنامه رایانهای است که میتواند به سوالات کاربر پاسخ دهد. برنامه رایانهای که برای مدیریت و پرسش و پاسخ بین پایگاههای دادهای استفاده میشود را مدیر سیستم پایگاه دادهای یا به اختصار (DBMS) مینامیم. [دانشنامه آزاد وکی پدیا]
مدل ژئودیتابیس(GEODATABASE) : مدل ژئودیتابیس(GEODATABASE) مدل داده ای بر مبنای DBMS می باشد که دارای قابلیت کار در نرم افزار ARCGIS می باشد. در واقع ژئودیتابیس عبارت است از مدل داده ای به منظور ارایه اطلاعات جغرافیایی که از روابط استاندارد موجود در پایگاه های داده استفاده می نماید. ژئودیتابیس دو وظیفه اصلی نگهداری و مدیریت داده ها را بر عهده دارد.
ضرورت ایجاد بانک اطلاعات و سیستم GIS :
با توجه به ماهیت وجودی صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیتهای معدنی و قرار گیری آن در نقطه ای از صنعت معدن کاری ایران بعنوان پشتوانه سرمایه گذاری و نیز هدایت و راهبری با قرار دادن اطلاعات و خدمات کارشناسی دقیق به معدنکاران جهت کاهش ریسک های ناشی از سرمایه گذاری در بخش معدن، می توان بیشتر به اهمیت وجودی اطلاعات برای اجرای هر چه دقیقتر این امر و رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده قانونگذار پی برد .
حضور بانک اطلاعات و سیستم GISدربخش کارشناسی :
در بخش کارشناسی خصوصاً مواردی که مرتبط با بخش معدن می باشد تجزیه و تحلیل اطلاعات ، اصولا یک فرآیند ترکیبی از داده های مختلف می باشد،که کارشناس با مرتبط کردن داده های گوناگون با یکدیگر به دنبال رسیدن به هدف مورد نظر خود می باشد. از اینرو تمام داده های برای این که بتوانند مفید واقع شوند باید به طور موثر و بهنگام در اختیار کارشناس مربوطه جهت تجزیه و تحلیل قرار گیرند. نظر به نوع داده های مورد استفاده در بخش معدن تجزیه و تحلیل داده ها زمانی موثر خواهد بود که در ارتباط با موقعیت جغرافیایی شان مورد بررسی قرار گیرند. در این راستا نخستین امر کسب اطلاعات در قالبهای مورد نیاز می باشد.
کسب اطلاعات به روشهای سنتی با توجه به محدودیت های این روش ها و همچنین مجراهای مختلفی که برای کسب اطلاعات در روشهای سنتی وجود دارد باعث می گردد اطلاعات کسب شده از صحت قابل قبولی بر خوردار نبوده و در صورت قابل اطمینان بودن این اطلاعات قابلیت مقایسه و توسعه چندانی در مقایسه با اطلاعات دسته بندی شده و بهنگام، در روش های نوین کسب و نگه داری اطلاعات نداشته باشند.
در مجموعه صندوق ، نظر فنی کارشناسی تعیین کننده صدور یا عدم صدور بیمه نامه برای یک محدوده یا معدن بوده که این نظر کارشناسی نیز با قرار گرفتن در یک چارچوب مشخص و با توجه به اطلاعات موجود و بررسی پارامترهای مختلف ارائه می گردد. هرچه دامنه اطلاعات قرار گرفته در اختیار کارشناس وسیع تر، بهنگام تر و دارای صحت قابل قبول تری باشد ، به همان نسبت می توان شاهد ارائه نظرات کارشناسی با در نظر گرفتن جوانب مختلف امر و دقت و سرعت بیشتری بود.
از زاویه دیگر نوع شرح خدمات اکتشافی ارائه شده از جانب صندوق بگونه ایست که متقاضی می بایست در پایان هر مرحله ازعملیات اکتشافی مدارک و مستندات عملیات انجام شده را همراه با فایلهای رقومی و GIS جهت ورود به مرحله بعد اکتشاف ارائه دهد. این اطلاعات ارائه شده از جانب متقاضی که عمدتاً با هزینه های بالایی صورت میگیرد، می بایست پس از بررسی در قالب و فرمت خاص ذخیره سازی گردد تا بتواند در مواقع مختلف مورد استفاده قرار گیرد.وجود چنین اطلاعاتی با توجه به مقیاس این اطلاعات می تواند علاوه بر کمک به حل مسائل کارشناسی داخلی، در ارتباط با دیگر بانک های اطلاعات معدنی تهیه شده در سطح کشور بسیار مفید فایده قرار گیرد و از اتلاف وقت و هزینه در سطح کلان اکتشافات کشور جلوگیری بعمل آورد.
با توجه به موارد پیش گفته می توان نتیجه گرفت وجود یک سیستم جامع و نظام مند اطلاعات، با در نظر گرفتن مشخصات توصیفی و مکانی داده ها همراه با دقت و سرعت، تا چه حد می تواند بعنوان ابزاری جهت رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده صندوق در بخش کارشناسی، مورد استفاده قرار گیرد.
نقش بانک اطلاعات و سیستم GISدر بهبود مدیریت :
هر فردی جهت نیل به اهداف خود نیازمند بکارگیری ابزار مناسب می باشد. این ابزار می توانند بسیار ابتدائی و یا از آخرین دستاوردهای پیشرفته بشری باشند. میزان آشنایی و درایت فرد است که تعیین کننده نوع ابزار مورد استفاده او در تحقق اهدافش می باشد. از سوی دیگر عصر، عصر ارتباطات می باشد پس ضرورت دارد که مجموعه های مختلف جهت تحقق بهتر اهداف خود از ابزار مدیریت داده ها بهره گیرند.
در این عصر تعامل با داده ها و اطلاعات به امری غیر ارادی بدل شده و عدم پرداختن به آن موجب شکست می گردد، نکته مهم در این میان مبحث استفاده از فناوری های اطلاعاتی است. با دانستن این نکته که بیش از نیمی از داده ها مکانی بوده و یا دارای ماهیت مکانی می باشند، ضرورت دارد که به فناوری های مدیریت داده های مکانی مجهز گردیم. سیستم های اطلاعات مکانی در کنار اطلاعات توصیفی از جمله گزینه های موثر در تحقق منظور مزبور می باشند. این سیستم ها در زمره جدیدترین دستاوردهای فن آوری محسوب می گردند که همگام با پیشرفت روزمره از آخرین دستاوردهای فن آوری نیز بهره می برد. با توجه به اینکه امروزه استفاده از سیستم های اطلاعات مکانی و توصیفی جهت تسهیل مدیریت ، یکی از رویکردهای رایج در اغلب نقاط دنیا است استفاده از آن می تواند نمایانگر انتخاب مناسب از مدیریتی هوشمند و آینده نگر محسوب گردد.
تکنولوژی GIS و سیستم های بانک اطلاعات در طی چند دهه اخیر بسرعت پیشرفت نموده، بطوری که در حال حاضر این سیستم ها به عنوان یک ابزار ضروری برای استفاده موثر از اطلاعات توصیفی و مکانی پذیرفته شده است . امروزه داشتن درک بهتری از این سیستم های نوین به منظور استفاده بهینه ازآن جهت بهبود کمی و کیفی امور ، برای مدیران ، تصمیم گیران و کاربران این سیستم ها ضروری می باشد .
به عنوان مثال در سیستم صندوق بیمه برنامه ریزی و همچنین قابلیت مطالعه و آمارگیری دقیق به منظور تعیین ریسک و به الطبع آن تعیین حق بیمه وفرانشیز بیمه نامه های صادره در هر نوع از بیمه نامه ها را می توان در نظر گرفت.
نیازهاو مؤلفه های سیستم GIS :
یک سیستم GIS شامل یک بسته کامپیوتری (شامل سخت افزار و نرم افزار) از برنامه های رایانه ای با یک واسطه کاربر می باشد که دست یابی به عملیات و اهداف ویژه ای را فراهم می سازد. مؤلفه های چنین سیستمی به ترتیب عبارتند از :
کاربر : مهارت در انتخاب و استفاده از ابزارها دریک سیستم اطلاعات جغرافیایی وشناخت کافی از اطلاعاتی که استفاده می شوند، یکی از موارد اساسی برای موفقیت در استفاده از تکنولوژی GIS است، که این از وظایف یک کاربر می باشد.
سخت افزارها : امروزه شبکه های GIS شامل تعدادی workstation، کامپیوترهای شخصی، چاپگرها و پلاترها می باشد که معرف مؤلفه سخت افزاری یک سیستم اطلاعات جغرافیایی می باشند.
نرم افزارها : به منظور استفاده بهتر از یک سیستم اطلاعات جغرافیایی، استفاده از نرم افزارهای به روز و توانمند توصیه می شود.
اطلاعات و روش ها : قلب هر سیستم GIS پایگاههای اطلاعاتی آن است. در این پایگاه ها نوع داده ها و چگونگی ارتباط این اطلاعات با یکدیگر مشخص می باشند و شیوه های صحیح به کارگیری این اطلاعات درجهت رسیدن به اهداف ویژه دریک سیستم اطلاعات جغرافیایی از مهمترین مؤلفه های آن است.
موارد ذکر شده در این سیستم کاملاً به هم وابسته بوده و عملاً نبود و یا نقص در هر یک از این مؤلفه ها باعث عدم کارآیی سیستم مزبور خواهد گردید.
مشخصه سیستم GIS سرعت عمل و به روز رسانی اطلاعات، مطابق با فرمت های استاندارد، دسترسی سریع و آسان به اطلاعات در حجم وسیع ، تجزیه و تحلیل اطلاعات و کاهش هزینه هاست ،که با توجه به آن میبایست نکات ذیل در خصوص راه اندازی این سیستم ،مورد توجه قرار گیرد:
- نیاز اولیه بخش GIS وجود کارشناس مربوطه در این بخش می باشدکه با عنایت به نیاز های روزافزون مجموعه می بایست نسبت به ارائه اطلاعات مورد نیاز با توجه به ابزارهای موجود، اقدام نماید.
- همانطور که اشاره شد قلب سیستم GIS پایگاه اطلاعاتی می باشد. بخشی از اطلاعات مورد نیاز این پایگاه می بایست از طریق سازمانهای متولی امر تهیه و جهت سیستم GIS آماده سازی گردد و بخشی نیز با توجه به اطلاعات موجود می تواند توسط این سیستم تولید و بهینه سازی گردد.
- نیازهای سخت افزاری و نرم افزاری که باید با توجه به موارد استفاده به طور مناسب انتخاب و تهیه گردد.
- شاید در بدو امر نیاز به تهیه و آماده سازی مدلی بعنوان مدل ژئو دیتابیس برای ذخیره اطلاعات GIS ارائه شده ازجانب بیمه گذاران ،چندان در اولویت کار قرار نگیرد لیکن با افزایش اطلاعات رقومی و GIS پرونده های اکتشافی که چندان دور به نظر نمی رسد ، می بایست در این حوزه نیز پس از شروع به کار سیستم GIS اقدامات مؤثری صورت پذیرد.
- پس از تکمیل اطلاعات سیستم GIS بهنگام سازی اطلاعات یکی از مؤلفه های حیاتی سیستم اطلاعات GIS می باشد. در این بخش نیز می بایست ارتباط دائمی بین متولیان تولید این اطلاعات توصیفی ، مکانی و صندوق بیمه وجود داشته باشد تا براساس آن اطلاعات بهنگام و در اختیار بخش های مختلف صندوق قرار گیرد.
- آموزش در هر سیستمی شرط موفقیت آن سیستم می باشد. با توجه به رشد سریع سیستم های اطلاعات جغرافیا در دنیا و ارائه راهکارهای نوین، می بایست با ایجاد بستری مناسب ، موقعیت برای کارشناسان این امر جهت دریافت اطلاعات به روز و پیاده سازی در سیستم GIS و بانک اطلاعات صندوق ، مهیا گردد.
|