تفکیک و فرآوری ۱۷ عنصر نادر خاکی با تکیه بر فناوری بومی در ایران، افقهای جدیدی را برای توسعه صنایع پیشرفته، تکمیل زنجیره ارزش معدنی و کاهش وابستگی به واردات مواد اولیه استراتژیک ترسیم کرده است.
به گزارش روابط عمومی صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیت های
معدنی؛ مطالعات انجامشده در ایران از وجود ذخایر قابل توجهی از عناصر نادر خاکی
حکایت دارد؛ ظرفیتی که میتواند زمینهساز توسعه صنایع معدنی و افزایش سهم کشور در
بازار جهانی این مواد ارزشمند باشد.
طرح شناسایی و
فرآوری عناصر نادر خاکی از سال ۱۳۹۳ در دستور کار سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)
قرار گرفت. در این مسیر، مجموعهای از مطالعات تخصصی شامل بررسیهای دورسنجی،
ژئوشیمیایی، پتروگرافی و آنالیز بیش از ۱۲۰۰ نمونه معدنی انجام شد.
نتیجه این
اقدامات در سال ۱۴۰۳ به ثبت یک دستاورد مهم منجر شد؛ جایی که برای نخستین بار در منطقه
خاورمیانه، ۱۷ عنصر
نادر خاکی با استفاده از فناوری فرآوری بومی در ایران تفکیک و جداسازی شدند.
کارشناسان این موفقیت را نقطه عطفی در توسعه فناوریهای معدنی کشور و گامی مؤثر
برای حضور در زنجیره جهانی تأمین مواد پیشرفته ارزیابی میکنند.
عناصر نادر
خاکی شامل ۱۷ عنصر فلزی از جمله اسکاندیم، ایتریوم و ۱۵ عنصر خانواده لانتانیدها
هستند. با وجود فراوانی نسبی این عناصر در پوسته زمین، پراکندگی آنها سبب شده
استخراج و فرآوریشان از پیچیدگی و هزینه بالایی برخوردار باشد.
این عناصر
کاربرد گستردهای در تولید گوشیهای هوشمند، رایانهها، باتریهای پیشرفته،
فیبرهای نوری، تجهیزات لیزری، صنایع هوافضا، آلیاژهای خاص و فناوریهای نوین دارند
و به همین دلیل از جایگاه ویژهای در اقتصاد جهانی برخوردارند.
در همین راستا،
محمدرضا کریمی، مدیرکل صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت، از تدوین فهرستی
شامل حدود ۴۰ عنصر راهبردی و حیاتی
در کشور خبر داد. به گفته وی، این اقدام میتواند مبنایی برای سیاستگذاری دقیقتر
در حوزه اکتشاف، استخراج و توسعه صنایع معدنی باشد.
کریمی با اشاره
به اهمیت این عناصر اظهار کرد: مواد معدنی راهبردی، زیربنای بسیاری از صنایع
پیشرفته از جمله الکترونیک، انرژیهای تجدیدپذیر، خودروسازی، صنایع دفاعی و
تجهیزات پزشکی هستند و توسعه آنها میتواند وابستگی کشور به واردات را کاهش دهد.
وی همچنین بر
نقش شرکتهای دانشبنیان در توسعه فناوریهای استخراج و فرآوری این مواد تأکید کرد
و گفت بهرهگیری از نوآوریهای داخلی میتواند چالشهای فنی این حوزه را کاهش داده
و بهرهوری را افزایش دهد.
به گفته مدیرکل
صنایع معدنی وزارت صمت، توسعه زنجیره ارزش عناصر راهبردی و نادر خاکی یکی از
محورهای مهم برنامه هفتم توسعه محسوب میشود و میتواند علاوه بر ایجاد ارزش
افزوده، زمینهساز رشد تولید و ارتقای جایگاه ایران در بازارهای بینالمللی باشد.
منبع : معدن نامه